Վիյլամ Սարոյան: Մեքսիկացին

saroyan.jpgԱյս ստեղծագործությունը ինձ շատ դուր եկավ,այն հումորային էր: Մի տղա նստած էր իր հորեղբոր հետ իրենց ագարակում, և մեկ էլ նրանց մոտեցան մեքսիկացիներ: Պարզվեց մեքսիկացին աշխատանք էր ման գալիս իր ընտանիքը(երկու տղա, երեք աղջիկ, չորս շուն, մեկ կատու, երեք եղբայր) կերակրելու համար: Գիտեք ծիծաղելին ինչն էր մեքսիկացին ավել գումար էր ուզում այն բանի համար ինչը չգիտի անել: Բայց տղան մեքսիկացուն միշտ լավ կողմից էր իր հորեղբորը ներկայացնում նրան: Մեքսիկացին զիվոր էր և, որպեսզի նա ապացուցի դա նա պարզել էր հրացանը հորեղբոր վրա և նշան էր բռնել:Հորեղբայրը շատ էր վախեցել և խնդրել էր տղային ասել, որ մեքսիկացին իջեցնի հրացանը: Հետո մեքսիկացու շներից մեկը եկավ և լպստեց հորեղբոր ձեռքը, հորեղբայրը զարմացավ, թե ինու շունը իր ձեռքը լպստեց, այլ ոչ թե կծեց նրան: Տղան պատասխանեց, որ մեքսիկացիների շները այդպիսիսն են: Հորեղբարյը հարցրեց տղային, բա մեքսիկացիները չե՞ն գողանում: Տղան պատասխանեց, որ նրանք գողանում են այն ամենը ինչ հողին կպած չէ:Հորեղբայրը մտածեց,բա մեր տրակտորը չեն գողանա: Տղան պատասխանեց, որ չէ, շատ ծանր է: Հետո նա սովորացրեց մեքսիկացուն, թե ինչպես որթատունկ էտել և մեքսիկացին սկսեց աշխատանքը: Հորեղբայրը և տղան մեքենայով գնացին քաղաք: Իմ կարծիքով, հորեղբայրը որոշեց մեքսիկացուն գործի ընդունել, որովհետև նա գնահատեց մեքսիկացու բարոյական արժեքները:

Կարդում ենք Չարենց

Yeghishe_Charents_Armenian_poet.jpgՉարենցի կանայք… Չարենցի սերերն ու հրապույրները: Վերլուծություն

Էլի կբացվի վարդը: Եղիշե Չարենց

Կարսի Սուրբ Առաքելոց եկեղեցի

Իմ Չարենցը

Չարենցի մեծ սերը: Վերլուծություն

Արփենիկ Չարենց “Հուշեր Հայրիկիս մասին”: Վերլուծություն

Գործնական քերականություն

Կարդում ենք Թումանյան

Без названия (1).jpgԹումանյանի սիրտը

“Վերնատուն” գրական խմբակ

Թումանյանի ճամփորդությունները

Հայոց նոր գրականության հիսնամյակը: Հ. Թումանյան: Հոդվածի վերուծություն

“Անուշ” պոեմ

Փարվանա բալլադ

Դավաճանություն

Հովհաննես Թումանյան-Մամիկոնյան

Թումանյանի ընտանիքը

Ազգագրությունը Թումանյանի երկերում

Հայոց լեռներում: Հովհաննես Թումանյան

Չարլզ Դարվին

Без названия.jpgԴարվինը Քեմբրիջի համալսարանի բուսաբան և եկեղեցական Ջոն Սթիվենս Հենսլոուի երաշխավորությամբ հրավիրվել է մասնակցելու «Բիգլ» նավով շուրջերկրյա ճանապարհորդությանը՝ արևադարձային երկրների բուսական և կենդանական աշխարհները հետազոտելու նպատակով: 
Նավն Անգլիայի ափերից ճանապարհ ընկավ 1831 թ-ի դեկտեմբերի 27-ին: Ճամփորդության (տևեց 5 տարի) առավել կարևոր մասը Դարվինի համար եղավ Գալապագոսյան կղզիներում շրջագայելը, որի ընթացքում նա առաջին անգամ նկարագրեց հարավամերիկյան բազմաթիվ կենդանիներ, հատկապես կրծողներ, գալապագոսյան մողեսներ, գիշատիչ թռչուններ, կրիաներ և այլն: Դարվինը նկատեց նաև, որ տարբեր կղզիներում ապրում են սերինոսների ազգակից տեսակներ, որոնք տարբերվում են մյուսներից, բայց բոլորը նման էին Հարավային Ամերիկային բնորոշ սերինոսների տեսակներից մեկին: Դա հիմք ծառայեց եզրակացնելու, որ կենդանի օրգանիզմները սերնդափոխության ընթացքում կարող են փոփոխություններ կրել և բնական ընտրության ճանապարհով հարմարվել շրջակա միջավայրին, այսինքն՝ բնության մեջ ավելի կենսունակ են և սերունդ են տալիս միայն առավել հարմարված օրգանիզմները:
1859 թ-ին գիտնականն իր տեսությունը շարադրեց «Տեսակների ծագումը բնական ընտրության միջոցով» աշխատությունում, ինչը, սակայն, տարիներ շարունակ չէր ընդունվում, քանի որ հակասում էր մինչ այդ եղած համընդհանուր պատկերացմանը, ըստ որի՝ Երկրի վրա բոլոր կենդանի էակները ստեղծված են Աստծու կողմից և մնում են անփոփոխ: Այսօր արդեն Դարվինի ուսմունքին կասկածանքով են վերաբերում միայն սակավաթիվ գիտնականներ:
Ճանապարհորդությունից վերադառնալուց մոտ 1 տարի անց Դարվինը հիվանդացավ, և կյանքի հետագա 40 տարիների ընթցքում նա գրեթե լրիվ հաշմանդամ էր: Սակայն մինչև մահ նա շարունակեց իր գիտական հետազոտությունները:
Չառլզ Դարվինի «Տեսակների ծագումը բնական ընտրության միջոցով կամ Հարմարված ցեղերի պահպանումը կյանքի պայքարում» գիրքը 1936 թ-ին թարգմանվել է նաև հայերեն:

Չեմ կարողացել, չեմ կարողանում ու երբեք էլ չեմ կարողանա: Խորխե Բուկայ

Без названия (5)Այս պատմութունը մի տղայի մասին էր, ում հետաքրքրում է, թե ինչո՞ւ այդ հզոր փիղը չի փախնում: Չէ՞ որ նրան պահում էր ընդամենը մի ցից, որը մտած է խողի մեջ մի քանի սանտիմետր: Կրկեսային փիղը չի փախչում, որովհետև նա մանկուց կապված է նմանատիպ ցցի: Պատկերացրեք ցցին կապված նորածին անպաշտպան փղի: Վստահ եմ, որ այն ժամանակ փղիկն ամբողջ ուժով ձգել է` փորձելով ազատվել: Բայց, չնայած թափված ջանքերին, ոչինչ չի ստացվել, քանի որ ցիցն այն ժամանակ բավականին ամուր է եղել: Այդ հսկա և հզոր փիղը կրկեսից չի փախչում, քանի որ խեղճը կարծում է, թե չի կարող: Նրա հիշողության մեջ մնացել է անզորության այն զգացողությունը, որն ապրել է ծնվելուց անմիջապես հետո: :Բոլորս էլ ինչ-որ բանով նման ենք կրկեսի փղին. այս կյանքում մենք կապված են հարյուրավոր ցցերի, որոնք սահմանափակում են մեր ազատությունը:Ապրում ենք` համարելով, որ «չենք կարող» անել բազում գործեր, ուղղակի, որովհետև, շատ վաղուց, երբ դեռ փոքր էինք, փորձել ենք ու չենք կարողացել:
Այն ժամանակ վարվել ենք այս փղի նման, մեր հիշողության մեջ գրանցել ենք այսպիսի հրահանգ. «Չեմ կարողացել, չեմ կարողանում և երբեք չեմ կարողանա»: Երբեմն, շղթայի ձայնը լսելիս, հայացք ենք ձգում ցցին և մտածում.Չեմ կարողանում և երբեք էլ չեմ կարողանա:…. Եվ միակ ձևը պարզելու, որ դու կարող ես ինչ-որ բանի հասնել, նոր փորձ անելն է, որի մեջ կներդնես քո ամբողջ ոգին:

Սահակ Պարթև

250px-St._Sahak_Partev.jpgՍահակ Պարթեւ (348 թ. սեպտեմբեր 29-ին – 439 թ. սեպտեմբեր 7-ին, գ. Բլուր, Բագրևանդ գավառ), Հայ Առաքելական եկեղեցւոյ 10-րդ կաթողիկոս (Ամենայն հայոց կաթողիկոս 387 թ. ընդմիջումներով), եկեղեցական, քաղաքական և մշակութային նշանաւոր գործիչ, քարոզներու եւ հոգեւոր օրհներգերու հեղինակ, քաղաքական-հասարակական գործիչ։ Հայ առաքելական եկեղեցւոյ տոնելի սուրբ։

Անոր օրով ստեղծուած են հայկական գիրերը եւ հայերէն թարգմանուած է Աստուածաշունչը։ Աջակցած է Մեսրոպ Մաշտոցին հայ գիրերու ստեղծման և տարածման գործով։ Սահակի անունով մեզ հասած են կանոնական գրվածքներ և թուղթեր։ Ներդրում ունեցած է շարականագրութեան մեջ։

Մեծերը Կոմիտասի մասին

Без названия (12)Մարտիրոս Սարյան

Կոմիտասը բնության հրաշքներից է: Մի՞թե հրաշք չէ՝ տասը տարեկան որբը գա Էջմիածին, կաթողիկոսի մոտ տաճկերեն երգի, հետո էլ…Նա պատարագ է ստեղծել: Նրա պատարագը մեր ժողովրդական ոգու խտացումն է: Դա մեծ արվեստ է, մեր ժողովրդական իսկական օպերան: Կոմիտասը խորն էր զգում ժողովրդական ոգին, և նա կարող էր գրել այդպիսի մեծ գործ…
Լսում եմ ու զարմանում նրա երգի պարզության վրա: Պարզությունը, բնականությունը, հանճարի ամենաբնորոշ հատկությունն է: Արվեստի հետ գործ ունենալիս չպիտի մտածես ինչպես է արված: Ամեն մի գիծ պետք է արժեք, բովանդակություն ունենա: Գաղտնիքն էլ հենց պարզության մեջ է: Բնությունն էլ է այդպես՝  պարզ ու անբացատրելի: Դու կարծում ես՝ մենք լրիվ հասկանու՞մ ենք Կոմիտասին: Նրա մեծությունն իր մեջ է, ոչ ոք չի սովորեցրել, բայց նա զգացել է, մտել բնության մեջ: Այս երաժշտությունն իր կանոններն ունի, որը թելադրված է մեր երկրի ու ժողովրդի ոգով….

Պարույր Սևակimage.jpg

Մեր երաժշտական լեզվի համար Կոմիտասն արեց նույնը, ինչ դարեր առաջ Մաշտոցն արեց մեր խոսակցական լեզվի համար:Մեր լեզուն կար Մաշտոցից առաջ, ինչպես որ երաժշտությունն էլ՝ Կոմիտասից առաջ: Բայց ինչպես Մաշտոցը գտավ մեր լեզվի բաղադրիչները, նրա հնչյունակազմը և դա արձանագրեց այբուբենով, ճիշտ այսպես էլ Կոմիտասը գտավ մեր երաժշտության հնչյունակազմը մեկ այլ յուրատեսակ այբուբենով: Երկուսի արածն էլ գործ չէր, որ կոչենք մեծ կամ փոքր: Երկուսի արածն էլ գյուտ էր, իսկ գյուտը փոքր չի լինում:

Ավետիք-Իսահակյան.jpgԱվետիք Իսահակյան

Տես այստեղ